Page 7 - Неделник Зенит број 869
P. 7
FEQTON 21 noemvri 2025 7

313 PISMENOSTA VO MARUL (3 DEL)
pi{uva TOME VELJANOVSKI

Vo eden }o{ vo sobata sedi baba Tome Veljanovski koj `ivee vo na ve~era, sarma so oriz ili bel grav.
Bogdanica Krsta, {eeset godi{na, os­ Geteborg vo [vedska, sobral zapisi Se postila na trpezata vre}a so slama
tanata vdovica vo mart 1952 godina, so koledarski bulina vo tepsijata na
rodena kaj Bajita vo Bon~e, ma`ena vo i se}avawa i za pismenosta vo trpezata pored ~orbestoto jadewe }e
1925 godina za Jankoski Bogdan vo Ma­ negovoto rodno selo Marul. Vo ima maznik od pe~eni kori na vr{nik
rul. Babata Krsta oble~ena vo ov~ko `elbata da ostanat so~uvani, ili pak pe~ena poga~a vo crepna. Pred
ko`uv~e bez rakavi gleda vo veselbata spomenite za periodot koga toj se ve~erata se topli {e}erosana rakija i
i veli, mladosta so ni{to ne se kupuva. obrazuval, gi potkrepuva i so se nudat site koi sakat da se napijat od
Krsta be{e pro~uena bosnarki protiv fotografii. Negovite bele{ki gi toplata rakija za zdravje i blagoslov.
o~ni zaboluvawa. prenesuvame avtenti~no, odnosno Doma}inot se krsti i e blagoslovuva
ve~erata, posle nego site se prekrs­
Dojde vreme za da se delat koledar­ onaka kako {to toj samiot gi tuvat na trpezata so toa zapo~nuva bad­
skite bulina. Dela~ na bulinata e Ta­ pribele`uval, so site pravopisni i nikovata ve~era so pijalok vino ili
neski Bogoja izbran od doma}ino do_ vino {ira.
mazeto Dragan. Bogoja i Dragan se od gramati~ki propusti.
roda Tantu{ovi poznati vo Bon~e ovar­ Prethodno, na stranicite na Posle ve~erata doma}inot }e deli
dite. Majka mu na Bogoja e Trajana Tan­ nedelnikot "Zenit" toj pi{uva{e za bo`ikni del, kostewe, jabolka, kru{i,
tu{oska, Dragan e Dimoski koj se pos­ licata koi `ivotot go polo`ile za orevi, smokvi, lokumi i drgo na site
tari delenici. tatkovinata, za `ivotot vo selata podednakvo brojno, toa e kako nagrada
za dadeniot godi{en trud za vo doma­
Bogoja so sitoto v race izleze nad­ Marul i Klepa~. }instvoto so edno malo predupreduvawe
vor na kamenovoto po~ivali{te i im pri delbata ako nekoj ne e zadovolen
deli bulina na site koledari redum so pijalok. Veselbata vo ku}ata e pri delbata lut ­ luta cela godina }e
sekoj koj zede bule i zaminuva vo sosed­ normalna. Decata koledar~inata vo go vikaat lutko ili lutka potoa stvara
nata ku}a od Jankoski Don~o. Kole­ pampurot pravat civ pile i glasno vi­ strav kaj malite deca i se mirni.
darite kaj Don~o pre~ekani i po~esteni kat za denot, kolede, kolede. Svira~ite Posle zavr{uvaweto na ve~erata i
kako i sekoja ku}a so pijalok. Decata svirat bez prestanok se redat oro i delbata na bo`i}niot del se odi na
koledar~inata vo pampurot pravat civ pesni, sobata se tresi. Dela~o na ko­ spiewe. No, tuka se pojavuva eden strav
pile i glasno go ozna~uvat denot Kole­ ledarskite bulina e Joleski Blagoja,
de. Muzikata vo podem, se redat ora i vnuk od sestra mu Dosta na Krste. Bla­ vo smeja koj }e zaspija }e bidi za­
pesni, ku}ata e vesela. Dela~ na kole­ goja so sitoto v race zastana nadvor na {ijan za pernicata za da e nosi
darskite bulina e Van~o Petreski Bab­ ~ardakot, decata po nego, deli bulina. celokupnata godi{na mrzlivost
jak, zet za bra~edata Vesela od tetka Site koi zedoja bule se sobirat vo dvo­ pa ima strav i vnimanie nekoj ne
mu Duna, sestra na tatko mu na Dan~o prespiva taa badnikova no}.
Riste Jankoski. Van~o dela~ot so si­ rot, se pozdravuvat i si go ~estitat
toto v race izleze nadvor, se potka~i ve~erniot badnik. So toa zavr{i kole­ Vo Marul kako po tradicija vo
na kamenovoto po~ivali{te koj kako darskiot den mirno vo 14 saatot za prvoto utro na prviot den na Bo­
izleguva od ku}ata dobiva bule i vle­ 1960 godina vo Marul. I pored navrna­ `ik ima ili nema peanie, liturgija
guva doma kaj brat mu Jankoski Cvetko tiot sneg preku deset santimetri. od strana na stare{inata, sve{­
Cane poradi nivnite ku}ni `iveali{ta teno lice. Narodot so ko{nicite v
se pod eden pokriv. Praznikot Badnik bo`i~en e golema race u{te vo ranata zora odat na
verska ve~er. Site lu|e familiite taa grobi{ta, a vo toa vreme i crkvata
Koledarite kaj Jankoski Cvetko ve~er se doma, se priprema bogata pos­ e otvorena od strana na crkveniot
Cane bea veselo primeni, pove}eto se slu`itel, pritrupot. Bilo adet
negova esnav i rodnini veseljaci so koj dova|al pokasno, godi{nata
pijalok. Decata koledar~inata vo pam­ mrza ostanuvala na nego.
puro pravat civ pile i glasno vikat za
denot Kolede. So odreden broj od ku}ata, pre­
te`no vo prisustvo na glavnite
Muzikata e aktivna, se redat vese­ lu|e vo ku}ata so ko{nicata v ra­
li ora i pesni. Pri seta veselba vo ce, polna so artikli za zadu{nica
Caneskata ku}a ima i edna prirodna odat prvo na grobovite, zemat sve­
tragedija. Negovata sopruga Stankoska }i od crkvata, im palat na upo­
Dragica od s. Alinci, prilepsko na ne­ koenite, ako se presni grobovite
kolku pati se desi ne e donesuva{e ili grob, razdavat na grobot, ako
ro`bata, plodot se ispu{ta{e predvre­ ne zemat ko{nicata, odat na svo­
meno. eto mesto vo trpezarijata, ja os­
tavat ko{nicata, kupuvat sve}i,
Dela~ na koledarskite bulina e palat sve}i gore na sve}arnicite
Petreski Mitre Babjak, vnuk na Cane za zdravje, za `ivite, dolu za upokoe­
od sestra mu Mara. Mitre so sitoto v nite, se vra}at v trpezarija.
race izleze nadvor na skalite i kako Otkako }e zavr{i rabotata vo crk­
{to izleguva koledarite dobiva po vata, se sobira narodot vo trpezarijata,
edno bule i zaminuva v kom{ii kaj zapo~nuva razdavawe za zadu{nica so
Jankoski Krste, striko mu na Cane. napitok, topla {e}erosana rakija.
Prodol`uva
Jankoski Traj~e, dvaeset godi{no
mom~e, `enet e doma}in vo negovata
ku}a, gi pre~eka koledarite, gi po~esti
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12