Page 8 - Неделник Зенит број 739
P. 8
enit PULS

SVADBENITE OBI^AI VE^NO SE PAMETAT

Miraz e koga `enata

,,se dobiva,, la do zemja pred svekrvata.
Na vremeto, svadbata po~nuvala vo
Brakot e sveta tajna. Rezultat na med i mleko crta nad vratata tri krv~i­
privle~nosta na edna li~nost wa koi gi bri{e svekrvata. ~etvrtok, koga so pesna, od srmen konec
koja nekoj saka da go deli `ivotot so se pletel t.n "tel" na nevestata i taa
nea, `elbata za semejstvo, deca i perma­ ]e dominira vo brakot onoj koj }e ja se nosela na bawa. Vo petok se sprema­
nentni seksualni odnosi. Preku nego se skr{i ~a{ata na svadbata. Za ~ekorot lo ruvoto, sabota se kanele gosti kaj
prenesuvaat razni ve{tini, znaewa, da im bide ekonomski siguren nevestata nevestata (`enska svadba) najbliskite
iskustva, obi~ai, odnesuvawa... tripati gi vrti ~evlite vo koi deverot na ve~era, a ostanatite samo na "balo"
Toj "nosi" razni narodni obi~ai, koi stava pari~ki. Po pragot od ku}ata od (igranka) i vo nedela svadbata bila kaj
~esto í davaat posebnost na svadbata. zetot se stavalo bel ~ar{av, mom~eto. Vo ponedelnik se ispra}ala
Obi~ajot "predavawe na "ko{ulata" od nevestata kaj majka i da
vidat dali e ~esna. Majkata na nevesta­
nevestata" e od vremeto koga nevestata za da í bide bel vekot na nevestata. Ja ta kanela gosti koi frlale pari na
ja prodavale. Obi~aj e mlado`encite da ,,udirale,, od yid ili oxak, da ne bide ko{ulata i nosele po nekoe dar~e.
se posipuvaat so `ito, sitni pari ili "tara{malka". Vo prilepsko go zabri~u­ Poru~ek, so varen blag oriz, odele kaj
oriz poradi plodnost i izobilstvo. Za vaat zetot, moma mesi poga~a, zetot i svatovite da ja proslavat ~esnosta na
da bide veren i sit zetot, nevestata go deverot da "platat" da ja vidat nevesta­ nevestata. Vo vtornik se kanele na
gleda niz prsten i sito: "niz presten te ta, daruvawata so zlato, bov~alocite, "prvi~e".
gledam, v srce da ti vlezam". Vo ku}ata koi po moderno se davaat plikovi so
na zetot nevestata so leb pod raka i pari. Namesto buketi, se podaruvaat Mladite nosat burma, prsten kako
vino, tri pati ja kreva svekorot i ja grepki za sre}a. Retko se neguva kanewa simbol na edinstvo i celost i na ve~­
daruva so zlato. Tuka e razma~kuvaweto na "prvi~e", Trimir, Mladenci. nost. Denes, tie odat na meden mesec, za
so torta, frlaweto bomboni, pari~ki, da bidat sami i da se opu{tat od "svad­
leblebii po kolite. Nevestata pred da Porano, simboli~no pod stol~eto beniot stres".
go pre~ekori pragot na idniot dom, so kade {to sedela svekrvata, svadbarite
stavale glavica kromid ili jajce, istu­ Za ne`enetite i momite ostanal
rale voda i {egovito velele "od radost obi~ajot frlawe na buketot (onaa koja
­ svekrvata se izmokrila i snesla jajce". }e go fati za brzo }e se oma`i), prvoto
Toga{ nevestata tripati se poklonuva­ par~e torta nevestata da go dade na
mom~e ili moma, a ponovo e kinewe
par~ence od lentata so koja e ukrasena
kolata od mlado`encite.

Ruvoto ili ~eizot ra~no izrabote­
no, poleka is~eznuva. Preku mirazot,
se veruva deka semejstvoto na devo­
jkata se kompenzira so mladi~ot
za{to toj se `eni so nea. Makedoncite

velele: "Koga `enata se dobiva, toa
e miraz". Porano vo Makedonija
nevestata ~inela 10 godini {tedewe.
Se velelo: "za ona {to ~ini, vredi da
se plati".
Prvite brakovi bile grabe`i. Se
grabnuvala devojkata, potoa se sklu~u­
vale so dogovor bez qubov i na kraj, so
vzaemna qubov, iako roditelite i “sel­
oto” me{aat "prsti" vo izborot na so­
patnicite. Devojkata treba da e od dob­
ra ku}a, doma}inka, mirazxika. Velat:
"I ma~ka da zemi{, treba od soj da e".
"Po red se ra|a, po red se ma`i", velele
postarite.
Mnogu obi~aj vireat kaj nas koj, pri­
donesuvaat da bide veli~enstven i ne­
zaboraven denot na ven~avaweto i ili
svadbata. Za{to postojat mnogu {egi,
gafovi pri praveweto na obi~aite.
   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13