Page 7 - Неделник Зенит број 739
P. 7
FEQTON 17 mart 2023 7

184 PISMENOSTA VO MARUL (3 DEL)
pi{uva TOME VELJANOVSKI

Razlikata na tretiot den na Bo`ik Tome Veljanovski koj `ivee vo plo~aro, Ilo Micoski od [tavica gajdaxii.
be{e vo toa deka denot be{e na sred selo Geteborg vo [vedska, sobral zapisi Taleski ili Bo{eski Peco, Lade i Metodija
polno so gosti. Site devojki koi se oma`ija Mamaligoski od Mojno. Smilevski ]iro od
minatata esen vo 1956 bea dojdeni na gosti i se}avawa i za pismenosta vo Dobru{evo, Zengoski ]iro od No{pal, Alek­
kaj svoite, so mom~iwata, svekoro, svekrva­ negovoto rodno selo Marul. Vo so i Tren~o Uzumite od Erekovci. Vasiloski
ta po toga{nite tradicii se nose{e i zol­ `elbata da ostanat so~uvani, Alekso, Dimitrijoski Milan, Bo{eski
vata. Sestra, bra~eda ili pobli`na rodni­ spomenite za periodot koga toj se Traj~e, Koleski Blagoja, Petreski Krste,
na od tajfata na mom~eto zolvata slu`e{e obrazuval, gi potkrepuva i so Mitre, Tome Babjakoski, Mikael, Yubero Bo­
za doteruvawe vo oblekata na nevestata. fotografii. Negovite bele{ki gi ne, Damjanoski Sokle Moskoski Blagoja,
prenesuvame avtenti~no, odnosno Kova~o Traj~e, Taseski ]iro, Bla`e, To­
Sred seloto e veselo, pored gajdaxijata {eski Cvetan od Podmol, site izvrsni
Alekso Babjak ima pove}e pomo{nici gaj­ onaka kako {to toj samiot gi oraxii videni na orata svireni so gajdata
daxii kako Jovan~e Pavleski, Van|el Bab­ pribele`uval, so site pravopisni i od Torne vo Podmol.
jak, Blagoja Veljanoski, Dimitrija Jova­
noski, Dimitrija Babjak, Van~o Babjak. Na gramati~ki propusti. Na oroto koe go vode{e Petre Babjak ne
sred seloto ima golem xagor, vreva od poz­ Prethodno, na stranicite na bea samo ovie gore navedeni. Tuku bea
nati i nepoznati prisutni lu|e. Muzikata e nedelnikot "Zenit" toj pi{uva{e za priklu~eni od `enski pol negovite }erki
neplatena. Tek tuk platen so po nekoe ja­ licata koi `ivotot go polo`ile za Vesela, Zora, vnukite Petkana Babjakoska,
bolko ili kru{a, duri i so nekoe kosten~e. tatkovinata, za `ivotot vo selata Gorica Pavleska, Pisana Vasiloska ma­
rul~anki, Kotevci, Bo{evci, Yuberovci od
Nekade kaj pladnina edna grupa mladi Marul i Klepa~. Podmol rodnini po tatko mu Veljan Babjak.
mom~iwa od s. [tavica dojdoja na sred se­ leski Blagoja, Murxeski Jovan~e, Pavleski Toti Babjakovci od Kru{evica i Duwe rod­
loto vo Marul so namera da se sretnat so Jovan~e, Joleski Blagoja, Taneski Jovan nini po tatko mu se poznavaat po nosijata
marulecot Petreski Petre Babjak deka vo kako i babjacite Alekso, Van~o, Van|el, mariovska. Derkovci, Mulevci, Melezovci,
[tavica se zboruvalo da Petre Babjak, Mitre, Tome, Dimitrija, Krste i dr. markovci, Dalipovci rodnina po majka mu od
gospo go nadaril za da bidi talentiran oro­ po [tavica. Majka mu Jovanka e Melezoska
vodec i oraxija za da ja vidat negovata Taka da ovaj tretiot den Bo`ikov za­ od [tavica, gi ima{e pove}e nego nie tolku
prirodna ili bo`ja darba za oraxija, pora­ vr{i mnogu veselo so mnogu prisuten narod. zapamtime da zapi{eme.
di negovata majka Jovanka e {tavi~anka od Pogotovo {tavi~kite ergen~iwa napravija
Melezovci. sredba so Petre Babjak i kako vtoro ako Petre Babjak go povede pora~anoto oro i
nepokaneti gosti primeni i pome{ani so so negovata taktika igra bos po ~orapi bez
[tavi~kite ergen~iwa bea vo broj de­ Marul podolgo vreme. ~evli. So negovite odmereni podvizi i tak­
setina. Barem tie koi sega gi pamtime, }e gi
zapi{ime ovde vo ovaa Na denot Mitrovden 9 noemvri 1961 go­ tovi vodewe na [amiv~eto obese­
kniga. Deloski Milan, Ili­ dina vo s. Podmol me|u tolku mnogu narod no pod remeno na kolkot za vrtewe
oski Ivan od plo~arite i ima{e i tri orkestri od po selata so sovre­ so nego pri kleknuvawe na teloto
be{e nivni gajdaxija. \akos­ vo krug od prostum pa kleknuvawe.
ki Dano, Zdraveski Goce Sa­ meni instrumenti klarinet, harmonika i Narodot go privle~e Petrevoto
qo, Micoski Ilo, Mi{eski tapan. A dodeka eden poseben svira~ so gaj­ dvi`ewe vo oroto. Mnogu oraxii
Dragan, Markoski \or|ija da pro~ueniot amaterski gajdaxija vo na­ go napu{tija nivnoto oro, dojdoja
Dalipo, Pa{oski Qube, {ite kraevi odnosno Torne od s. Crni~ani, za da go gledaat orovoda~o na gaj­
Melezoski Blagoja. Nivnata bitolsko malce ~ovekot be{e alipen vo dinskoto oro Petre Babjak.
zamisla, `elba se ispolni. odot samo izvrsten muzikant svirewe so
Vo toa vreme dojde Petre gajda. Sednat na stolica, taka gi otslu`uva­ Se slu{a{e ozboruvawe me|u
Babjak. Tie porazgovaraa i napravija ne­ {e pobaruva~ite oraxiite so svireweto. prisutnite ma`i i `eni vo mla­
kolku ora, gledaj}i go negovoto dvi`ewe vo Vremeto be{e posle ru~ek. Marulecot Pet­ dite godini. Za kratko vreme oroto od svi­
oroto, negovite taktovi i podvizi. Petre re Babjak, poznat od porano kaj narodot kako ra~ite so sovremenite instrumenti klari­
sobuen, bos po ~orapi, maram~eto za vreme golem oraxija. Petre Babjak pora~a edno netite, harmonikite i tapanite prestanaa
vo oroto zaka~eno pod remenot na pantolo­ oro, te{ko za ramo kaj gajdaxijata Torne od da svirat. Samite svira~i so nivnite
mite koj si ima svoja zamisla, taktika koga s. Crni~ani. ^ovekot Torne so polovina instrumenti dr`ej}i gi pri sebe dojdoja da
treba da klekni, koga od prostum da se zavr­ zdravje vo nozete svire{e sednat na stoli­ go vidat voda~o na oroto Petre Babjak. Vo
ti i da zavrti so maram~eto. Ovie negovi ca, generacija na Petre Babjak se poznava od sekoe vreme oroto od Petre Babjak se
podvizi gi odu{evi {tavi~kite ergen~iwa nivnite mladi godini. {ire{e i mnogumina veseli od oroto se
site do eden mu ~estitaa na Petre za negov­ pu{taa za da se fatat do orovoda~ot Petre
ata nadarenost. [tavi~kite ergeni si no­ Petre go povede pora~anoto oro. So Babjak. Pasivnite orkestari bea od
sele svoja gajda i gajdaxija borej}i se da ne samoto poveduvawe na oroto se nafatija na Dalbegovci Josiv Mon~aneco Ace i uzumite
bidat odslu`eni od marulskite gajdaxii. oroto site negovi poznajnici, pove}eto gaj­ od Erekovci. Petre Babjak vode{e golemo
daxii, Ordan Top~ija i \or|ija Kuli~o od oro od kaj prodavnicata od kaj Damjanovci
Posle zavr{uvaweto na {kolskite ~a­ Bon~e gajdaxii, Koce, Petre Siximoski, Ki­ do orevot od Kristo Marioski vo dol`ina
sovi vo popladnevnoto vreme u~itelot Vu­ tan Prceski od Podmol gajdaxii, Tode preku sedumdeset metra zavrteno vo
zeski Qube gajdaxija dojde na sred seloto, ja Balto, Tode Torneski Marioski od Podmol celosen krug. Selskata ~e{ma nad sred sel­
zede gajdata od Alekso brato na Petre gajdaxii, Bla`e Dekaro i Kristo Babjak od oto zaedno so gajdaxijata Torne ostana
Babjak, ja nadu gajdata i na Petre mu zasviri Lopatica gajdaxii, Ace Babjak od Makovo osameni vo krugot na oroto.
te{ko ma{ko za ramo oro. Petre oroto go gajdaxija, Alekso, Van~o, Dimitrija, Bab­ Petre Babjak go vodi napred oroto so
razvi vo golema {irina. Narodot mnogu se jakoski, Blagoja Veljanoski i Jovan~e Pav­ negovite veseli taktiki i podvizi. Na
razveseli, retko koj ne se fati na oroto. leski od Marul gajdaxii. Ivan Iloski oroto na kecot ili re~eno so postar zbor,
Site Petrevi ora bea igrani so golem broj opa{kata podmolskiot nadaren oraxija
na oraxii. Najdoski Vidanov \or|ija Prceski za
izveduvawe taktiki {irewe i sobirawe na
Petre Babjak koga oroto }e go povede{e oroto. Istata taktika \or|ija ja primenu­
ima{e golema poddr{ka od samite babjakov­ va{e na keco kako i orovodeco Petre Babjak.
ci i od pove}emina marulski oraxii. Tuka
bea Vasiloski Alekso, Dimitrijoski Milan, Prodol`uva
Jonoski Kitan i Cane, Bo{eski Traj~e, Ko­
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12