Page 7 - Неделник Зенит број 722
P. 7
FEQTON 11 noemvri 2022 7

167 PISMENOSTA VO MARUL (3 DEL)
pi{uva TOME VELJANOVSKI

Kaj Veljanoski Blagoja decata napravija Tome Veljanovski koj `ivee vo doma, doma}inkite pripremaat bogata gozba,
civ pile nazemi pred pampurot si ispr`ija Geteborg vo [vedska, sobral zapisi sarma so meso, pr`ena slanina so kolbasi,
kolbasi. Alekso Babjak ja nadu gajdata. Prvoto pivtija, maznici so pe~eni kori na vr{nik,
oro go povede Taneski Jovan darbosan oraxija i se}avawa i za pismenosta vo me|u korite belo sirewe so maslo u{te i su-
go meituva{e vo oroto petre Babjak. Dojde vre- negovoto rodno selo Marul. Vo kan maznik kade vnatre na opredeleno mesto
me za delewe na kolbasite Taneski Jovan `elbata da ostanat so~uvani, ima postaveno para i se bara stre}ata za godi-
zastana kako dela~. Decata zastanaa vo red, spomenite za periodot koga toj se nata toa lice koe }e ja najdi parata }e bidi
dobiva kolbav~e i odat u{te pogore sverno od obrazuval, gi potkrepuva i so najsre}niot ~ovek za godinata vo taa ku}a. No,
Blagoja na trista metra kaj doma}inot Jan- fotografii. Negovite bele{ki gi ako ima i mali deca poletar~iwa parata oba-
koski Lade. Sobata e {ti~ena, decata civ prenesuvame avtenti~no, odnosno vezno nivna za da nema pla~ki, deca se deca,
pile napravija vo pampurot isto taka na ne- im se popu{ta.
kolku pati se slu{na de~kiot glas civ pile, onaka kako {to toj samiot gi
civ pile, suro, suro, suroo. Koroca, pokroce pribele`uval, so site pravopisni i Naredniot den po vasilica se ras~u niz
naka~ija kaj Lade muzikantite i oraxiite za- seloto {esnaesetgodi{nata To{eska Kateri-
vrtija nekoe oro i pesna. Lade kako Lade ke- gramati~ki propusti. na so {tavi~kite zetovi Bozgeski Dragan,
cot ne go napu{ta, vasili~arite veseli poslu- Prethodno, na stranicite na Zdraveski Vasil i Markoski Blagoja ja odnese
`eni so vino i rakija. Se iznesoja od vizbata nedelnikot "Zenit" toj pi{uva{e za vo [tavica kaj Xelinoski Milan so kogo Kate-
kolbasite za delewe. Dela~ Pavleski Jovan~e licata koi `ivotot go polo`ile za rina se sakala od porano i se oma`ila za
dolgogodi{en Ladev ov~ar vo imotot. tatkovinata, za `ivotot vo selata nego.

Vasili~arite koj zema kolbasi pogotovo Marul i Klepa~. U~enicite se vo polugodi{en ili zimski
decata zaminuva kaj Ilijovci. Doma}inot Bla- za da zemat kolbasi i ovde taka tie prvi koi raspust nivnoto dnevno zanimawe od {to se
`e {etaj}i so {estgodi{noto dete Dan~o do zedoja kolbasi odat vo sosednata ku}a kaj Jan- veli od utro do ve~ar be{e slizgawe so sanki
Ba{evci se vrati doma se zaradi gostite zeto- kovci. Vo ku}ata Jankoska decata pravat civ na debeliot sneg od kaj Ladevci do trloto
vite. Vasili~arite so muzikata slegoja od kaj pile so ra`enite vikaat civ pile, civ pile, Najdosko. Od Gradi{te do gumnoto Dimitri-
Ladevci so pesni i ora vlegoja kaj Ilijovci. suro, suro, suroo. josko. Ku}ata Ladeska slu`e{e za zatoplu-
Tuka najdoja dva zetovi mom~iwata napetkana vawe na slizga~ite, skija~ite. Denot posle
Riste Zdraveski od s. Mojno i Vele Paraloski Ve}e od Bogdanovci postarite vasili~ari Vasilica sve{tenikot Van|el Smilevski
od s. Dobru{evo, mom~eto na Spasija, }erka na i muzikantite dava|aat veseli raspeani gajda- kr{tava{e voda za Nejatka Teona vodata slu-
Petre. Decata si go napravija svoeto zadovol- ta nadujana pod mi{kite na Jovan~e Pavleski `e{e za srkawe so lajca i preskoknuvawe na
stvo. Napravija civ pile provikaa suro i se pi{ti so pesnata Prsten ti padna Ne{e, prs- pragot od ku}ata. Sve{tenikot toga{ mo`e{e,
~eka da se davaat kolbasite. Tuka decata svi- ten zagubi. Decata po obi~aj vo pe~kata pr`at toga{ ide{e poradi dr`e{e pove}e sela.
kaa, dosta e pr`ewe ovde kolbasi nadvor se kolbasi. Doma}inite gi poslu`uvaat gostite Denot Nejatka ili Teona e posen den , se gorat
dava kolbasite, izlegoja nare- so vino i rakija. Otkako se zavr{i rabotata so odnosno xi{kaat noktite na racete i nozete
deni vo red, ~ekaat za kolba- site adeti Dela~ot na kolbasite Joleski Bla-
si. Postarite vasili~ari od goja ka~en na yid~eto pred furnata deli kol- so `ivo `ar~e, tri pati
porano poznati so zetovite basi, se znae da decata se prvi na red, po niv se veli izgori ku~ke ned-
Riste i Vele posednaa na trpe- i postarite vasili~ari zemaat kolbav~iwa i jado me|u dva brata jagle-
zata, si se mezat, pijat vino i na, ete toa e za zdravje
topla rakija, ja nadu gajdata zemaat zbogum so doma}inite, satot be{e eden protiv fa}awe pesjoci
Jovan~e sviri babjacite tresat ipol posle pladnina posle ru~ek so toa za- na prstite. Na denot
na oroto i peat veseli pesni. vr{i {etaweto na Vasilica za taa godina Vodici Bogojavleie ili
1956. u{te nare~eni i ma{ki
Decat naredeni dela~o Ko- Vodici, se odi porano na
leski Van~o mu dava na sekoe Sekoga{ bilo taka vo na{ata kultura, od reka pred da stani
dete po edno kolbav~e. Nekoj selata na na{ata sredina orate se vodat od me~kata na reka, tamu se
od decata dofrlat i za vtoro levo na keco desno do orovodeco. Isto taka i mie obraz vo ~est na
kolbav~e Van~o im odgovara, {etaweto odi desno, zapo~uvaj}i od kaj Doj- kr{tevaweto na Isus
deca }e treba da ima za site, ~inovci, To{evci ili Jolevci nasleni~ki Hristos i lice se mie za-
decata go slu{aat sovetot od imiwa preku Nova~evci prtevo|a vo zapadno ~uvuvawe na liceto od
Van~o i mirno zaminuvaat za kaj Bogdanovci. maalo odnosno desno se prevo|a vo ju`no ma- starost.
alo nagore ponovo prevo|a vo sredno maalo kaj Otkako }e se vratat od miewe od rekata
So samoto zaminuvawe na decata za kaj Jankovi. Selata zaokru`eno so {etawe v des- doma se izveduva pri~esna, krstena voda so
Bogdanovci stanaa i vozrasnite vasili~ari no na seloto. Toa e stara tradicija. Pro{etani lajca se srka od vagankata, tri pati lajcata ja
so pesni i ora po pat kaj Bogdanovci koi se ovie 45 familii za Vasilica vo 1956 godina prefrla preku ramo da padni pozadi. Ako
odale~eni od Ilijovci sto metri. Kaj Bogda- koj stranski koj doma{ni zetovi bea na broj 22 lajcata pravilno padni so ispup~enata strana
novci ima{e gostin, mom~eto na Dragana, Boz- gosti zetovi vo Marul. Otkako zavr{i {eta- na podo, liceto skoka napred tri pati. Ako
geski Dragan od s. [tavica koj se o`eni so weto niz seloto vasili~arite se razotidoja pak lajcata padni obratno, nepravilno, lice-
Dragana begalka pred nekolku meseci vo esen- to ponovuva. [tom se zavr{i ovaa ceremonija
ta vo 1955 tata godina. odredenite lica so ko{nicata za zadu{nica
odat v crkva, palat sve}i i razdavaat za
Doma}inot Dragan domazeto gi po~esti va- zadu{nica. Po vra}aweto od crkva site crk-
sili~arite so vino i rakija. Muzikata i oraxi- vari nosat zeleni gran~iwa od drva , gi sta-
ite ku}ata ja razveselija, gajdaxijata Alekso vaat vo pe~kata i balagoslovat ma{ki i `en-
Babjak odsvire nekolku ora i pesni. Decata si ski de~iwa, `enski jagniwa i jariwa i mnogu
go teraat svojot adet so civ pile, suro pe~ewe poliwa i blagoslov i za ostanatite dobitci,
kolbav~iwa vo panpurot i broewe kolbav~i- rod vo poleto i zdravje i sre}a za lu|eto.
wata koj kolku ima na ra`enot so ne mnogu
~ekawe se slu{na da nadvor Jankoski Kitan gi Prodol`uva
deli kolbasite. Se znae decata prvi se vo red
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12